READING

ประวัติการแกะสลักไม้บ้านหลุก...

ประวัติการแกะสลักไม้บ้านหลุก

แกะสลักไม้บ้่านหลุก

ความเป็นมาการแกะสลักไม้บ้านหลุก

แม้ว่าอาชีพการทำไม้แกะสลักจะโด่งดังและเป็นที่รู้จักในไม่กี่สิบปีมานี้ แต่หากได้เดินสำรวจวัดบ้านหลุก และเข้าไปเยี่ยมชมที่กุฏิธรรมจริยะและโรงเรียนปริยัติธรรมอริยศาสตร์แล้ว จะพบเห็นงานไม้เก่าแก่ที่มีลายและรายละเอียดอ่อนช้อยสวยงามอยู่ภายในกุฏิธรรมจริยะและโรงเรียนปริยัติธรรมอริยศาสตร์ ซึ่งเตรียมจะทำเป็นพิพิธภัณฑ์ชุมชนต่อไป งานไม้โบราณหลายชิ้นอยู่ในห้องเก็บวัตถุโบราณของวัด รวมไปถึงปั๊บธรรมจารึกหลายร้อยผูกอีกด้วย

แกะสลักไม้บ้่านหลุก

สัตตภัณฑ์ราหูในวัดบ้านหลุก

ของโบราณทั้งหมดนี้นำมาจากวัดห่างหรือวัดร้างที่อยู่ติดแม่น้ำจาง ห่างจากวัดบ้านหลุกไปทางทิศเหนือ ราว 500 เมตร นอกเหนือจากซุ้มประตูงานไม้แกะสลักที่อลังการแล้ว ยังมีหน้าบันที่อยู่ในบริเวณกุฏิ วัตถุไม้แกะสลักโบราณที่อยู่ในอาคารโรงเรียนปริยัติธรรมอริยศาสตร์ มีบุษบก เครื่องสูง สัตตภัณฑ์ บันไดแก้วบันไดเงิน พระไม้แกะสลัก และอีกมากมาย ซึ่งสิ่งเหล่านี้เป็นการสร้างงานของสล่าท้องถิ่นที่ทำเพื่อถวายเป็นพุทธบูชา พระพรชัย  อริญฺชโย ครูโรงเรียนทิพย์ปาละวิทยานุสรณ์ เลขานุการเจ้าคณะตำบลป่าตัน เขต 2 ได้กล่าวว่า ในอดีตนั้นชาวบ้านมักจะแกะสลักพระไม้ หรือพระเจ้าไม้ แล้วจารึกชื่อสกุลของตัวเองไว้ที่ฐานพระ ด้วยความที่ไม้เป็นวัสดุไม่คงทน ปัจจุบันนี้จึงสูญหายไปหมดแล้ว จึงเห็นได้ว่าชาวบ้านในบริเวณนี้มีความรู้ในเชิงช่างแกะสลักไม้ที่สืบต่อกันมานมนานแล้ว

แกะสลักไม้บ้่านหลุก

ซุ้มประตูวัดเก่าที่วัดบ้านหลุก

5 สล่าแกะไม้รุ่นแรก

การแกะสลักไม้บ้านหลุกนั้นเริ่มต้นกลับมาทำเป็นลักษณะอุตสาหกรรมในครัวเรือนอย่างจริงจัง เมื่อกลุ่มขอพ่อจันทร์ดี แก้วชุ่ม พ่อตื่น แก้วเตียม พ่ออินทร์แก้ว ชมพูเขียว พ่อก๊ำ หมื่นชุ่ม และพ่อจันทร์ มาปัน ได้เริ่มทำงานแกะสลักไม้

พ่อจันทร์ดีนั้นเป็นผู้ได้รับการสืบทอดการแกะไม้มานับตั้งแต่ พ.ศ. 2498 แล้วได้เดินทางไปที่อำเภอแม่สายใน พ.ศ. 2506 ที่นั่นเขาได้เห็นงานไม้แกะสลักเป็นรูปช้างและม้าวางขายอยู่ที่ตลาดแม่สาย

พ่อครูจันทร์ดี จึงซื้อช้างและม้าแกะสลักมาอย่างละหนึ่งตัวเพื่อนำมาเป็นแบบในการแกะสลัก โดยใช้ไม้ฉำฉาหรือ จามจุรีมาเป็นวัตถุดิบ พ่อครูจันทร์ดีและเพื่อนๆ ก็หัดแกะไม้ตามตัวอย่าง เมื่อผ่านการทดลองแกะ ลองผิดลองถูกจนได้แบบที่สวยงามแล้ว จึงได้ทดลองแกะ แบบอื่นๆ ต่อไป จนสามารถแกะสลักรูปสัตว์ได้หลายชนิด

พ่อครูจันทร์ดี แก้วชุ่ม สล่ารุ่นแรกของบ้านหลุก

ด้วยความสวยงามของชิ้นงาน งานแกะสลักไม้บ้านหลุกจึงเป็นที่ต้องการมากขึ้น จนกระทั่งไม่สามารถผลิตให้ทันกับความต้องการของตลาด จึงเริ่มมีการกระจายองค์ความรู้เรื่องการแกะสลักไปยังคนอื่นๆ ในหมู่บ้าน พ่อครูได้สอนขั้นตอนการแกะสลักไม้อย่างละเอียดให้กับผู้ที่มาศึกษา โดยเริ่มจากการแกะสลักไม้เป็นรูปสัตว์ที่มีขนาดเล็กไปจนถึงขนาดใหญ่

จากนั้นทั้งพ่อครูจันทร์ดีและเพื่อน รวมกับกลุ่มชาวบ้านที่มาเรียนแกะสลักต่างก็ได้ผลิตผลงานไม้แกะสลักออกสู่ตลาดอย่างต่อเนื่อง ทั้งยังได้รับแกะสลักตามแบบหรือตามความต้องการของลูกค้า ต่อมาช่างแกะสลักแต่ละคนก็ได้ไปถ่ายทอดความรู้การแกะสลักให้กับบุคคลในครอบครัวและเพื่อนบ้าน จนสมาชิกส่วนใหญ่ของหมู่บ้านหลุกได้ทำงานแกะสลักไม้เป็นอาชีพเสริม พ่อจันทร์ดีเสียชีวิตลงในปี พ.ศ. 2548 ด้วยโรคชรา เช่นเดียวกับพ่อก๊ำ บุญชุ่ม และพ่ออินแก้ว ชมพูเขียว ส่วนพ่อจันทร์ มาปันนั้น ยังมีชีวิตอยู่แต่ไม่ได้ทำงานไม้แล้ว มีเพียงพ่อตื่น แก้วเตียมที่ยังคงทำงานอยู่


RELATED POST

Your email address will not be published.

By using this form you agree with the storage and handling of your data by this website.